Verloren armband Brigadist in Herpt
In Nederland
De IJzeren Sergeant – Finding Sergeant Hendrickson
Op 1 april 2026 werd aan de Bakkersdam in Heusden het herdenkingsmonument De IJzeren Sergeant onthuld. Het herinnert aan sergeant Reinier Arnoldus Dirk Hendriksen, militair van de Koninklijke Nederlandse Brigade Prinses Irene (KNBPI). Zijn persoonlijke geschiedenis verbindt de strijd van de Prinses Irene Brigade in het Land van Heusden en Altena met een opmerkelijke vondst, die ruim 55 jaar later zou leiden tot een internationale speurtocht en uiteindelijk tot hereniging van een familie met een tastbaar oorlogsreliek.
Een vondst bij Bakkersdam
Eind september 2000 vindt de tienjarige Willem-Wouter Dijkstra bij graafwerkzaamheden in de dijk bij Bakkersdam, ten noorden van Herpt, een zilveren armband. Samen met zijn vader zoekt hij naar oorlogsresten wanneer de armband uit de grond tevoorschijn komt. Al snel is duidelijk dat het om een militair identificatiesieraad gaat. Dergelijke armbanden werden vooral door geallieerde militairen gedragen als extra herkenningsteken.
Een artikel in het Brabants Dagblad en aandacht in het televisieprogramma Man Bijt Hond brengen de vondst onder de aandacht van een breed publiek. Veteranenorganisaties, ambassades van Canada en Noorwegen en diverse Nederlandse instanties worden benaderd. Er komen aanwijzingen, maar geen definitieve identificatie. De zoektocht lijkt vast te lopen.
Gedeelte van tekst in tijdschriftTot 4 mei 2016, de dag van de Nationale Dodenherdenking, wanneer de Amerikaanse oud-marinier Wayne Morgan, verbonden aan genealogische netwerken in de Verenigde Staten, bericht: “I’ve got him.” Zijn oproep in het Canadese militair-historische tijdschrift Legion is gelezen door Jim Hendrickson, zoon van de gezochte soldaat.
Het nummer 2582 op de armband blijkt het legernummer te zijn. De letters R.N.A. staan voor Royal Netherlands Army. “Reg 43” verwijst naar het jaartal waarin de armband is gemaakt en Reg is de Britse naam voor Reinier.
De armband heeft eindelijk weer een gezicht.
Van Zoeterwoude naar Canada
Reinier Arnoldus Dirk Hendriksen werd geboren op 25 december 1902 in Zoeterwoude, in een tuindersgezin. In 1928 emigreerde hij naar Canada om bloembollen te verkopen. Hij “verengelste” zijn naam en trouwde met een Ierse vrouw en kreeg drie dochters en twee zonen.De economische crisis maakte het gezin kwetsbaar. In februari 1941 kreeg Renier de oproep om zich als dienstplichtig militair te melden en kwam terecht bij het Nederlandse leger in ballingschap, het zogeheten “Free Dutch Army”. Na een korte opleiding vertrok hij naar het Verenigd Koninkrijk en werd in Wolverhampton geplaatst bij de Koninklijke Nederlandse Brigade Prinses Irene, de Nederlandse eenheid die onder Brits bevel zou deelnemen aan de bevrijding van West-Europa.
Reinier volgde een commando-opleiding en ontwikkelde zich tot een bekwaam onderofficier. In september 1944 landde hij met de Aanvullingstroepen van de brigade in Normandië en werd ingezet in Frankrijk, België en Nederland. Reinier werd ingedeeld bij Gevechtsgroep III. Hij werd bevorderd tot soldaat eerste klasse, vervolgens tot korporaal en op 27 januari 1945 tot sergeant.
Reinier op het strand in januari 1945, tijdens acties van de Brigade op Walcheren
Gevechtsgroep III bij Heusden en Herpt
In het voorjaar van 1945 kreeg de Prinses Irene Brigade de opdracht de zuidelijke Maasoever te bewaken tussen Heusden en Engelen. De Duitse troepen lagen verschanst in Het Land van Heusden en Altena en de Bommelerwaard.
Gevechtsgroep III lag in twee perioden in stelling bij de dijk bij Herpt en Heusden: van 10 tot en met 22 april en van 26 april tot en met 6 mei 1945. In deze periode werd intensief geschoten; munitieresten en verslagen bevestigen de hevigheid van de beschietingen over en weer. Waarschijnlijk verloor Reinier in deze dagen zijn zilveren armband in de dijk bij Bakkersdam.
Tussen 23 en 26 april 1945 nam de brigade bovendien deel aan de zware gevechten rond Hedel. Ook Reinier was hierbij betrokken. Voor zijn inzet ontving hij een persoonlijk ondertekende tevredenheidsverklaring van Prins Bernhard.
Reinier op 7 november 1944 in actie in de buurt van Alphen en Riel. Bewapend met een stengun. Om zijn linker pols de armband.(Bron: Nationaal Archief)
Terug naar Canada
Na de Duitse capitulatie bezocht Reinier zijn familie in Zoeterwoude en vierde de bevrijding mee. Daarna keerde hij terug naar Canada, waar hij eervol ontslag kreeg.
Volgens zijn zoon Jim had Reinier moeite om opnieuw te wennen aan het burgerleven. Toch bouwde hij samen met zijn zoon Reginald een bestaan op met een klussenbedrijf, gespecialiseerd in tuinonderhoud.
Als gevolg van langdurig roken overleed Reinier in 1968 in Oshawa, 66 jaar oud.
De armband keert terug
Na de identificatie in 2016 werd via het Ministerie van Defensie en archiefdiensten het volledige personeelsdossier van Reinier beschikbaar. Toevallig bevonden dochter Mary, haar echtgenoot Joe Schuringa en kleinzoon Darren zich in juni 2016 in Nederland. In Herpt ontmoetten zij de familie Dijkstra en bezochten samen de vindplaats van de armband.
In oktober 2016 werd het sieraad in Canada, nabij Toronto, officieel overhandigd aan zijn dochter Mary en zoon Jim, in aanwezigheid van vele familieleden. Het is nu eigendom van een nazaat met de naam Reginald.
Herinnering en betekenis
Het herdenkingsmonument
De IJzeren Sergeant staat symbool voor de inzet van de Koninklijke Nederlandse Brigade Prinses Irene in het Land van Heusden en Altena. Maar het monument vertelt ook een persoonlijk verhaal: dat van een emigrant die terugkeerde om zijn vaderland te bevrijden, een onderofficier die zijn manschappen leidde onder vijandelijk vuur en een familie die na zeventig jaar een tastbare herinnering terugkreeg.
Het verhaal van “Sergeant Hendrickson” verbindt Nederland en Canada, verleden en heden, oorlog en vrijheid.
Bron: oa. website Gemeente Heusden