Tocht naar Den Haag
Bevrijding
Tocht naar Den Haag
8 mei 1945 – De Prinses Irene Brigade trekt door het bevrijde Nederland
Op weg naar de residentie
Op 8 mei 1945 begon voor de Prinses Irene Brigade een bijzondere tocht. Na jaren van ballingschap en maanden van gevechten door Frankrijk, België en Nederland was de oorlog voorbij. De Brigade mocht als eerste geallieerde eenheid Den Haag binnentrekken.
Om 12.30 uur vertrok de colonne uit Wageningen. De route liep via de Grebbeberg, Utrecht, Woerden, Alphen aan den Rijn en Leiden naar Den Haag. Langs de weg stonden overal mensen die de Nederlandse militairen wilden begroeten. Voor veel brigadisten was het een emotioneel moment: ze reden door een bevrijd land, maar sommigen hadden hun familie nog jarenlang niet gezien.
Rechts achterin kpl. Vrouwerff van GG III
Nabij de Kromhoutkazerne te Utrecht, via de Biltsestraatweg, van Rijksweg 22 naar Rijksweg 12 op weg naar Woerden.
Een overweldigende ontvangst in Utrecht
In Utrecht was de belangstelling enorm. Duizenden mensen waren op de been om de militairen te verwelkomen. De voertuigen konden op sommige plaatsen nauwelijks stapvoets rijden.
Een van de brigadisten herinnerde zich de ontvangst:
‘Toen we in Utrecht aankwamen, konden we vanwege de duizenden samengestroomde mensen nauwelijks stapvoets rijden. Ik zat op de motorkap en gooide sigaretten naar het publiek. De tonelen die zich daarbij afspeelden, dat duiken en opspringen gaat elk voorstellingsvermogen te boven.’
De sigaretten waren bijzonder welkom in een tijd waarin veel goederen schaars waren. De mensen probeerden er zoveel mogelijk te bemachtigen. De taferelen maakten grote indruk op de militairen.
Wim Vaders kiest voor zijn familie
Niet iedere militair maakte de volledige tocht naar Den Haag. Voor sommigen was het verlangen om hun familie terug te zien sterker dan de wens om met de Brigade de residentie binnen te trekken.
Wim Vaders besloot in Utrecht met zijn motor uit de colonne te rijden. Hij wilde naar Amsterdam, waar zijn ouders woonden. Onderweg werd hij als een afzonderlijke bevrijder enthousiast begroet.
Hij vertelde:
‘Ik wilde wel graag naar Den Haag, maar mijn verlangen naar mijn eigen familie was nog groter. In Utrecht ben ik met mijn motor uit de colonne gereden, op weg naar Amsterdam. Onderweg werd ik als een solobevrijder ingehaald. Fantastisch! In de straat van mijn ouders in Amsterdam ontstond zelfs een oploopje.’
Een warm onthaal van W. Vaders in Amsterdam
Zijn verhaal laat zien dat de bevrijding voor de militairen niet alleen een militaire gebeurtenis was. Het was ook het moment waarop zij hoopten hun ouders, vrouw, kinderen of andere familieleden na jaren van onzekerheid weer in de armen te kunnen sluiten.
De aankomst in Alphen aan den Rijn
Na Utrecht trok de colonne verder via Woerden naar Alphen aan den Rijn. De stad was vol mensen die de Nederlandse bevrijders wilden zien. De aankomst verliep via de Steekterweg en de hefbrug bij Gouwsluis.
Op 8 mei 1945 arriveerde het eerste voertuig van de Prinses Irene Brigade omstreeks 17.00 uur in Alphen aan den Rijn.
Het overvolle centrum van Alphen aan den Rijn.
Bron foto's: Nico Nieumeijer.
Bron foto's: Nico Nieumeijer.
Onder de manschappen bevonden zich verschillende militairen uit Alphen aan den Rijn en omgeving. Het ging om Aak van Dam, A. Goedemondt, A. van Zoomeren, P. van Kreuningen, Jo de Munnik en Oskam. Zij werden door buurtgenoten en bekenden hartelijk ontvangen.
Voor Aak van Dam werd de doortocht door Alphen aan den Rijn een gelegenheid om zijn familie kort te bezoeken. Hij vertelde:
‘Al turende vanuit het mangat van mijn tank zocht ik naar bekende gezichten. Pas op het Kerkplein van de Adventkerk in de Julianastraat gaf ik mijn chauffeur opdracht te stoppen, waarna ik mijn familie met een hazenbezoekje dacht te gaan begroeten. Iedereen wilde met me praten en had natuurlijk ook wel trek in een heerlijk sigaret, die ik bij tientallen kon uitdelen. Na mijn familie te hebben bezocht, ging de tocht verder richting de kust.’
Aak van Dam, herkenbaar aan zijn baret, tijdens de doortocht door Alphen aan den Rijn.
De korte bezoeken aan familie waren voor de betrokken militairen bijzonder waardevol. Tegelijkertijd moest de colonne verder. De Brigade had nog een belangrijke bestemming: Den Haag.
Via Leiden naar Den Haag
Na het vertrek uit Alphen aan den Rijn vervolgde de colonne haar route via de Rijksstraatweg naar Leiden en vervolgens naar Den Haag.
De colonne vertrok via de Rijksstraatweg naar Leiden en vervolgens naar Den Haag.
Doortocht brigade door Leidschendam (Bron T. Sloots)
De tocht was een lange en vermoeiende rit geweest, maar overal waar de Brigade passeerde, werd zij enthousiast ontvangen. De bevrijding was voor de bevolking het einde van vijf jaar bezetting. Voor de Nederlandse militairen was het bovendien een moment waarop zij zich weer zichtbaar met hun vaderland konden verbinden.
De intocht in Den Haag vormde het sluitstuk van de tocht die de Brigade sinds de landing in Normandië had afgelegd. Na de gevechten in Frankrijk, België en Nederland bereikten de militairen nu de Nederlandse residentie.
Op de volgende pagina staat de aankomst van de Brigade in Den Haag centraal: de ontvangst door de bevolking, de officiële plechtigheden en de bijzondere momenten waarop familieleden elkaar na jaren van scheiding terugzagen.